Przedszkole jako organizacja (rozumiana jako grupa ludzi współpracujących ze sobą w sposób uporządkowany i skoordynowany dla osiągnięcia pewnego zestawu celów)¹ jest specyficznym typem przedsiębiorstwa, gdyż jego działalność związana jest z szeroko pojętym wspomaganiem indywidualnego rozwoju małego dziecka i przygotowaniem go do nauki szkolnej (przy współdziałaniu rodziny).

Przedszkole Samorządowe w Bobolicach jest placówką publiczną. Jego siedziba znajduje się w Bobolicach przy ulicy Pionierów 7. Organem prowadzącym przedszkole jest Gmina Bobolice, a nadzór pedagogiczny sprawuje Zachodniopomorski Kurator Oświaty. Przedszkole działa na podstawie Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U.Nr 95 poz. 425 z 1991 r. z póĄniejszymi zmianami) i rozporządzeń wykonawczych do tej Ustawy, a także na podstawie Statutu.

Przedszkole jest organizacją mającą swoją strukturę organizacyjną oraz realizującą cele i zadania. Podstawą uzyskania informacji na temat struktury i realizowanych zadań jest „Statut Przedszkola Samorządowego w Bobolicach” oraz „Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Bobolicach na lata 2003-2008”.

Przedszkole funkcjonuje od 1 września do 30 czerwca, pracuje w dni robocze od poniedziałku do piątku, a termin przerw ustala organ prowadzący na wniosek dyrektora i Rady Rodziców. Funkcjonują w nim oddziały 5-cio godzinne i jeden oddział o dłuższym czasie pracy (czas ten ustalany jest przez organ prowadzący na wniosek dyrektora, który w swej propozycji uwzględnia potrzeby rodziców). Wychowankowie przedszkola to dzieci w wieku 3 do 6 lat z terenu miasta i gminy Bobolice.

Przedszkole w Bobolicach jest jednostką budżetową, której działalność jest finansowana przez Gminę Bobolice i rodziców (w formie opłat stałych za pobyt dziecka). Może także otrzymywać darowizny, ewidencjonowane zgodnie z przepisami o gospodarce finansowej w jednostkach budżetowych.

Przedszkole jak każda inna organizacja świadczy usługi. W zakresie realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego świadczenia udzielane przez przedszkole są nieodpłatne, natomiast to, co wykracza poza tę podstawę jest odpłatne (np. wyżywienie dzieci i pracowników przedszkola, zajęcia dodatkowe). Na życzenie rodziców przedszkole może zorganizować zajęcia religii.

Przedszkole w Bobolicach realizuje cele i zadania określone w Ustawie o systemie oświaty oraz przepisach wydanych na jej podstawie, a w szczególności podstawie programowej wychowania przedszkolnego, koncentrując się na:

Celem wychowania przedszkolnego - zgodnie z podstawą programową - jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowiskiem społeczno-kulturowym i przyrodniczym. Praca wychowawczo-dydaktyczna i opiekuńcza prowadzona jest na podstawie zestawu programów wychowania przedszkolnego wybranych z programów dopuszczonych przez MENiS i autorskich programów nauczycieli placówki. Szczegółowe zadania przedszkola i sposób ich realizacji ustalany jest w programie rozwoju placówki i w planach pracy poszczególnych oddziałów przedszkolnych.

Wśród zadań przedszkola kładzie się nacisk na opiekę sprawowaną nad dziećmi. Opieka ta jest stała i bezpośrednia, a metody i sposoby oddziaływań dostosowane są do wieku dziecka i jego możliwości rozwojowych, potrzeb środowiskowych z uwzględnieniem istniejących warunków lokalowych. Poza tym dzieci mają zapewnione pełne poczucie bezpieczeństwa - zarówno pod względem fizycznym jak i psychicznym. Przedszkole stosuje w swoich działaniach obowiązujące przepisy BHP i ppoż oraz współpracuje z rejonową poradnią psychologiczno-pedagogiczną i poradniami specjalistycznymi, zapewniając w miarę potrzeb i zgody rodziców konsultację i pomoc.

Organami przedszkola są: dyrektor przedszkola, rada pedagogiczna i rada rodziców. Rada pedagogiczna i rada rodziców uchwalają regulaminy swojej działalności, które nie mogą być sprzeczne z przepisami prawa i statutem.

Podstawową jednostką organizacyjną przedszkola jest oddział złożony z dzieci zgrupowanych wg zbliżonego wieku. W tzw. arkuszach organizacji przedszkola (zatwierdzanych przez Radę Pedagogiczną) zamieszcza się między innymi informacje dotyczące liczby dzieci w poszczególnych oddziałach, czas pracy poszczególnych oddziałów, szczegółową organizację wychowania i opieki w danym roku szkolnym, liczbę pracowników łącznie z liczbą stanowisk kierowniczych.

Na wniosek Rady Pedagogicznej ustalany jest przez dyrektora na podstawie zatwierdzonego arkusza organizacji przedszkola ramowy rozkład dnia. Uwzględnia on wymagania zdrowotne, higieniczne i jest dostosowany do założeń programowych oraz oczekiwań rodziców. Na podstawie ramowego rozkładu dnia nauczyciele, którym powierzono opiekę nad danym oddziałem, ustalają dla tego oddziału szczegółowy rozkład dnia, z uwzględnieniem potrzeb i zainteresowań dzieci.

Kultura organizacyjna przedsiębiorstwa obejmuje całokształt wartości, norm, sposobów myślenia oraz zachowań ludzi w organizacjach i stanowi pewien wzorzec postępowania członków określonej organizacji, będących rezultatem długotrwałego doskonalenia form i metod działania, jakości i dyscypliny pracy, tworzących pewien swoisty obraz organizacji oraz ludzi w niej funkcjonujących.²

Kultura organizacyjna przedsiębiorstwa jako ważny składnik analizy i potencjału danej organizacji jest kształtowana przez ludzi, którzy wykonują swe zadania.

Przedszkole w Bobolicach chcąc być organizacją nowoczesną, zapewniającą wysoką jakość usług (czyli kształcenia, opieki i wychowania oraz ciągły rozwój wychowanków i nauczycieli) wykształciło swoją kulturę organizacyjną. Wieloletnia działalność przedszkola, ciągłe doskonalenie form i metod pracy, wypracowanie właściwych dla tej organizacji norm, wartości i sposobów myślenia oraz zachowań wszystkich jej członków wyraża się w takiej tożsamość tej organizacji, która pozwala odróżnić ją od innych funkcjonujących w otoczeniu.

W Arkuszu informacyjnym o poziomie realizacji standardów i wskaĄników programu omówiona jest nie tylko koncepcja pracy przedszkola i sprawy dotyczące zarządzania i organizacji, ale także standardy i wskaĄniki, stanowiące element kultury organizacyjnej tej placówki.

Część pierwsza 'Arkusza informacyjnego...' to Koncepcja pracy przedszkola.³ Istnieje w niej kilka obszarów działania. Są to:
- zarządzanie strategiczne (obszar A), w którym określono następujący standard: przedszkole posiada jasno określone i akceptowane przez jej społeczność kierunki i cele działania. Nauczyciele uczestniczą w procesie planowania, rozumieją i akceptują strategię działania przedszkola. Misja i ogólne kierunki działania są wyraĄnie określone – kadra i rodzice wiedzą, co placówka chce osiągnąć i jak będzie realizować swoje cele. Dyrektor angażuje społeczność przedszkolną do tworzenia i modyfikowania programu rozwoju placówki.

W tym obszarze istnieje wiele wskaĄników, np. 'Przedszkole posiada wdrażany program rozwoju oraz określone kierunki działania, zgodnie z jej misją.' Dowodem na to są programy rozwoju przedszkola. Pierwszy taki program powstał w 2000 r.; w tym samym roku przeprowadzono wśród rodziców ankietę, na podstawie której określono mocne i słabe strony przedszkola.

Za mocną stronę pracy przedszkola uznano:

Słabe strony przedszkola to:

1. ciasna szatnia dla 6-latków,
2. budynek wymaga remontu.

Ostatni, zaktualizowany program rozwoju przedszkola zawiera zadania na lata 2004-2009 i określa priorytety: kształtowanie postaw proekologicznych, wdrożenie innowacji pedagogicznej dotyczącej stosowania wybranych technik C. Freineta, wzrost skuteczności współpracy przedszkola ze środowiskiem, wzbogacanie bazy materialnej przedszkola.

W koncepcji pracy placówki określona jest też misja placówki, która nastawiona jest na: solidne przygotowanie dzieci do podjęcia nauki w szkole, dbałość o zaufanie rodziców, stymulowanie indywidualnego rozwoju każdego dziecka zgodnie z jego możliwościami, kształtowanie w dzieciach szeroko pojętej samodzielności, szanowanie prawa dzieci do zabawy jako dominującej formy pracy w przedszkolu, zapewnienie wychowankom miłej, serdecznej atmosfery oraz klimatu życzliwości. Przedszkole kładzie duży nacisk na działania ekologiczne.

Inne wskaĄniki dotyczą np. realizacji programu rozwoju przedszkola , który uwzględnia wewnętrzne i zewnętrzne czynniki wpływu, a także skutkuje poprawą efektywności jej pracy; procesu planowania, w którym uczestniczą poszczególne organy przedszkola (rada pedagogiczna, rada rodziców, dyrektor), a posiedzenia tych organów są protokołowane;
- wewnątrzszkolny system zapewniania jakości (obszar B), w którym określono następujący standard: nadzór pedagogiczny w placówce zapewnia ciągły rozwój i doskonalenie jakości jej pracy oraz zmierza do zaspokojenia potrzeb dzieci, rodziców i nauczycieli. Sprawny i skuteczny nadzór pedagogiczny dyrektora sprzyja podwyższaniu jakości jej pracy. Dyrektor organizuje wewnętrzne mierzenie jakości pracy przedszkola.

Obszar ten obejmuje wskaĄniki dotyczące m.in. opracowania organizacji wewnętrznego mierzenia jakości jej pracy (którą reguluje opracowana w placówce procedura), ustalania procedur mierzenia jakości i tworzenia zespołów do jej prowadzenia (w skład których wchodzą nauczyciele posiadający odpowiednie kwalifikacje). Jednym ze wskaĄników jest także stałe diagnozowanie (w procesie mierzenia jakości) osiągnięć edukacyjnych dzieci, a rada pedagogiczna analizuje efekty wprowadzanych zmian.

- obszar C⁴ obejmuje wskaĄniki 'dotyczące zainteresowań dzieci i rodziców swoją ofertą edukacyjną' (zainteresowanie to badane jest poprzez przeprowadzone ankiety wśród rodziców i sondaże wśród dzieci), „promowania przez przedszkole swoich osiągnięć w środowisku, budowania swojego indywidualnego obrazu zgodnego z misją przedszkola” (m.in. poprzez posiadanie własnej strony internetowej, wydawanie gazetki przedszkolnej i publikacji o najważniejszych wydarzeniach w lokalnej gazecie).

WskaĄniki należące do obszaru trzeciego koncepcji pracy placówki to także prezentowanie swoich osiągnięć w środowisku (np. na imprezach gminnych, uczestnictwo w konkursach, organizowanie kiermaszów) i pozyskiwanie sojuszników wspierających działanie przedszkola, dzięki którym przedszkole systematycznie poprawia stan bazy materialnej i uzyskuje wsparcie w organizowaniu procesu edukacyjnego.

Część druga 'Arkusza informacyjnego...' to Zarządzanie i organizacja⁵ Wymienione obszary działania to:
- kadra pedagogiczna (obszar D), w którym standard określono następująco: kadra pedagogiczna gwarantuje wysoki poziom pracy edukacyjnej zadań organizacyjnych. Wprowadzane są eksperymenty, innowacje i modyfikacje oraz inne działania dające nauczycielom i kierownictwu przedszkola szanse samorealizacji. Ustalone są standardy jakości pracy nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych szkoły, a także kierownictwa przedszkola. System awansowania, oceniania pracy oraz nagród i dodatków motywacyjnych jest nauczycielom znany i przez nich akceptowany. Polityka kadrowa placówki jest planowana i realizowana stosowanie do podejmowanych przez nią działań. Wśród wielu wskaĄników można wymienić takie jak:

Wśród wielu wymienionych wskaĄników na uwagę zasługują:

Część trzecia 'Arkusza informacyjnego... 'to Wychowanie i Opieka.⁶ Wymienione obszary działania to:
- równość szans (obszar I) , w którym standard określono następująco: przedszkole zaspokaja realizowanie potrzeb edukacyjnych i osobowy rozwój wszystkich dzieci. Wolne jest od jakichkolowiek uprzedzeń i niesprawiedliwości. Niektóre ze wskaĄników to:

1. wychowanie patriotyczne i obywatelskie,
2. wychowanie do życia w rodzinie,
3. edukację regionalną,
4. wychowanie fizyczne i promowanie zdrowego stylu życia,
5. zapobieganie patologiom i uzależnieniom,
6. przeciwdziałanie agresji,
7. preorientację zawodową i planowanie kariery.

Część czwarta 'Arkusza informacyjnego...' to Kształcenie.⁷ Wymienione obszary działania to:
- programy nauczania (obszar L), w którym standardem jest: w placówce nauczanie powiązane jest z wychowaniem oraz kształceniem umiejętności posługiwania się technologią informacyjną oraz planowania przez dzieci własnego rozwoju. programy nauczania są tak skonstruowane, aby zapewnić każdemu dziecku ciągły postęp. Jakość wybranych programów nauczania zapewnia rozwój osiągnięć edukacyjnych dzieci i ich sukcesy. WskaĄniki wymienione w tym obszarze dotyczą realizacji programów nauczania oraz ścieżek edukacyjnych, które są dostosowane do potrzeb i aspiracji dzieci, a przedszkole monitoruje tę realizację oraz weryfikuje zestawy programów nauczania.
- organizacja procesu kształcenia (obszar M), w którym standardem jest: organizacja procesu kształcenia umożliwia pełną realizację zadań placówki oraz zmierza do osiągnięcia celów i założeń programowych. Organizacja procesu kształcenia zapewnia szansę rozwoju każdemu dziecku. WskaĄniki dotyczą m.in. arkusza organizacji pracy przedszkola sporządzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, zapewnienia rozwoju zainteresowań i szczególnych uzdolnień dzieci, przewidzianych form pracy i pomocy dzieciom z trudnościami w nauce.
- przebieg procesu kształcenia (obszar N), w którym standardem jest: [...] proces kształcenia ma jasno określone cele ukierunkowane na rozwój dziecka. [...] Przedszkole tworzy środowisko wspierające uczenie się dzieci. Wśród wielu wskaĄników można wyróżnić: metody nauczania stosowane przez n-cieli odpowiadają celom kształcenia i potrzebom dzieci, wymagania dot. dzieci dostosowane są do ich indywidualnych możliwości i predyspozycji.
- efekty procesu kształcenia (obszar O), w którym określono następujący standard: miarą sukcesu placówki jest poziom i ciągły postęp osiągnięć edukacyjnych dzieci [...]; absolwenci są w stanie sprostać wymaganiom kolejnego etapu kształcenia w szkole. Placówka bada osiągnięcia edukacyjne dzieci i wykorzystuje wyniki do podnoszenia efektywności kształcenia. Wśród wskaĄników są m.in.:

Omówiony wyżej 'Arkusz informacyjny o poziomie realizacji standardów i wskaĄników programu 'wskazuje nie tylko misję Przedszkola w Bobolicach, jego strategię działania, wyznaczone cele, wzorce i reguły postępowania osób związanych ze środowiskiem przedszkolnym, kanały komunikowania się, ale także pokazuje, jakie idee i wartości są w nim wyznawane. Jest więc tu wszystko to, co decyduje o kulturze organizacyjnej tej placówki. Na jej ukształtowanie mają wpływ zarówno czynniki otoczenia (ekonomiczne: placówka jest jednostką budżetową, na jej kształt mają wpływ konkurencyjne placówki przedszkolne), społeczne (np. organizacje samorządowe – przedszkole jest placówką samorządową), techniczne (m.in. poziom wprowadzanych innowacji, poziom opracowywanych programów nauczania). Wśród czynników wewnętrznych mających wpływ na ukształtowanie się kultury organizacyjnej Przedszkola Samorządowego w Bobolicach mają wpływ: czynniki sfery kadrowej (profil osobowy kadry kierowniczej, sposoby komunikowania się - m.in. zebrania, rozmowy indywidualne, ogłoszenia na tablicy informacyjnej, rytuały i symbole, a także kultywowane tradycje - np. uczestnictwo w gminnych imprezach, udział w konkursach, organizowanie kiermaszów).

Przedszkole nie jest oderwane ani od środowiska lokalnego, ani od lokalnej społeczności. Poprzez wzajemne kontakty jego kultura organizacyjna jest stale kształtowana, a wpływ na nią mają normy i wartości wyznawane przez wszystkich członków społeczności przedszkolnej, a także normy i wartości wyznawane przez otoczenie, z którym przedszkole ma mniejszy i większy kontakt.

Ważnym elementem kultury organizacyjnej Przedszkola jest jego misja i cel. Dotyczą one przede wszystkim wszechstronnego rozwoju każdego dziecka i przygotowanie go do podjęcia nauki w szkole.

Styl kierowania placówką (demokratyczny) koncentruje kulturę organizacyjną wokół takich wartości jak samodzielność pracowników, ich odpowiedzialność, otwartość kultury tej placówki. Nie bez znaczenia jest wiek i płeć pracowników Przedszkola – starsi pracownicy przywiązani są do tradycji, spokoju, poczucia bezpieczeństwa i te wartości wnoszą do swojej organizacji; młodsi wnoszą nowe pomysły oraz otwartość na zmiany i innowacje. Środowisko przedszkolne jest silnie sfeminizowane, co sprzyja tolerancyjnych stosunkom międzyludzkim w placówce.

Kultura organizacyjna Przedszkola w Bobolicach pozwala uniknąć konfliktów na tle władzy, zaspokaja potrzebę bezpieczeństwa i afiliacji pracowników. Zawiera czytelne kryteria nagradzania i karania, dzięki czemu grupa wie, co jest dla niej dobre, a co złe. W Przedszkolu istnieje wspólny język i aparat pojęciowy, dzięki którym możliwa jest integracja wszystkich pracowników. Poprzez wspólne przebywanie ze sobą różnych osobowości członkowie społeczności przedszkolnej zdobywają nową wiedzę, poszerzają horyzonty, uczą się kultury.

Miarą sukcesu Przedszkola Samorządowego w Bobolicach jest zdobycie przez nie tytułu 'Zachodniopomorska Placówka Jakości'. Tytuł ten został nadany Przedszkolu 21 paĄdziernika 2005 r. przez Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty. Tytuł ten jest podsumowaniem programu, do którego Przedszkole przystąpiło dobrowolnie zgodnie z decyzją dyrekcji i pracowników przedszkola. Otrzymanie tego tytułu jest równoznaczne z informacją, dla rodziców i nauczycieli, że placówka ta spełnia wszystkie przyjęte standardy jakości pracy i że w najwyższym stopniu zapewnia realizację zadań wynikających z polityki edukacyjnej państwa oraz zapewnia uczniom wszechstronny rozwój na najwyższym poziomie. Przedszkole w Bobolicach spełnia oczekiwania nie tylko społeczności, w której funkcjonuje, ale także wysokie wymagania władz oświatowych.

Realizacja programu 'Zachodniopomorska Placówka Jakości' zajęło placówce dwa lata, ale już od sześciu lat w przedszkolu systematycznie realizowane były zadania projakościowe i wprowadzano zmiany, które w rezultacie doprowadziły do nadania tego tytułu:

Największym atutem przedszkola, jego najmocniejszą stroną jest 'dobre przygotowanie dzieci do podjęcia nauki w szkole, dbanie o zaufanie rodziców, kształtowanie w dzieciach szeroko pojętej samodzielności, a przede wszystkim zapewnienie wychowankom miłej, serdecznej atmosfery oraz klimatu życzliwości.'⁸